سنگ‌نگاره باستانی مرد آخوندکی در ایران کشف شد

 منبع: دکتر محمد ناصری فرد

توسط:مارک میلیگان

تاریخ:۱۶ مارس ۲۰۲۰

باستان‌شناسی

 یک حکاکی سنگی منحصر به فرد که در محوطه هنر صخره‌ای تیمره (شهرستان خمین) در مرکز ایران یافت شده و شش اندام دارد، به عنوان بخشی از انسان و بخشی از آخوندک توصیف شده است.

حکاکی‌های سنگی یا پتروگلیف‌ها از حیوانات بی‌مهره نادر هستند، بنابراین حشره‌شناسان با باستان‌شناسان همکاری کردند تا این نقش را شناسایی کنند. آنها این حکاکی را با حکاکی‌های دیگر در سراسر جهان و با موجودات شش‌پای محلی که هنرمندان ماقبل تاریخ می‌توانستند با آنها مواجه شوند، مقایسه کردند.

محمود کلنگاری، حشره‌شناس از دانشگاه آزاد اسلامی اراک، ایران؛ ماندانا حضرتی، از موسسه آوای درنای خاکستری، ایران؛ و متان شلومی، از دانشگاه ملی تایوان، با محمد ناصری فرد، باستان‌شناس آزاد و متخصص هنرهای صخره‌ای، همکاری کردند و این سنگ‌نگاره را در مقاله جدیدی که در مجله دسترسی آزاد تحقیقات ارتوپترا منتشر شده است، توصیف می‌کنند.

این کنده‌کاری ۱۴ سانتی‌متری اولین بار در طول بررسی‌های بین سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ مشاهده شد، اما به دلیل شکل غیرمعمولش قابل شناسایی نبود. شش اندام آن نشان از یک حشره دارد، در حالی که سر مثلثی با چشمان بزرگ و بازوهای چنگ‌زننده‌اش بی‌شک متعلق به یک آخوندک دعاگو است، حشره‌ای شکارچی که طعمه‌هایی مانند مگس، زنبور و حتی پرندگان کوچک را شکار و اسیر می‌کند.

امتداد روی سر آن حتی به محدود کردن شناسایی به یک جنس خاص از آخوندک‌ها در این منطقه کمک می‌کند: امپوسا. اندام‌های میانی که به حلقه‌ها یا دایره‌ها ختم می‌شوند، حتی مرموزتر هستند. نزدیک‌ترین نمونه مشابه با این در باستان‌شناسی، «مرد چمباتمه‌زده» است، یک پیکره سنگ‌نگاره که در سراسر جهان یافت می‌شود و شخصی را نشان می‌دهد که در دو طرف آن دایره‌هایی قرار دارد. در حالی که آنها می‌توانند نمایانگر شخصی باشند که اشیاء دایره‌ای در دست دارد، یک فرضیه جایگزین این است که دایره‌ها نمایانگر شفق‌های قطبی ناشی از تخلیه پلاسمای جوی هستند.

در حال حاضر نمی‌توان دقیقاً قدمت این سنگ‌نگاره‌ها را تعیین کرد، زیرا تحریم‌های ایران استفاده از مواد رادیواکتیو مورد نیاز برای تاریخ‌گذاری رادیوکربن را ممنوع کرده است. با این حال، کارشناسان یان براور و گاس ون وین سایت تیمره را بررسی کردند و تخمین زدند که این حکاکی‌ها ۴۰۰۰۰ تا ۴۰۰۰ سال پیش ساخته شده‌اند.

فقط می‌توان حدس زد که چرا مردم ماقبل تاریخ نیاز به تراشیدن یک آخوندک بر روی سنگ را احساس می‌کردند، اما این سنگ‌نگاره نشان می‌دهد که انسان‌ها از زمان‌های قدیم آخوندک‌ها را به ماوراءالطبیعه مرتبط می‌دانستند. همانطور که نویسندگان اظهار داشتند، این حکاکی گواهی می‌دهد که «در ماقبل تاریخ، تقریباً مانند امروز، آخوندک‌های دعاکننده حیواناتی عرفانی و قدرشناس بودند.»

ناشران پن‌سافت

تصویر سربرگ – سنگ‌نگاره «مرد چمباتمه‌زده» در کنار یک میله با مقیاس ۱۰ سانتی‌متر. منبع: دکتر محمد ناصری فرد

Credit : Dr. Mohammad Naserifard

By:Mark Milligan

Date: March 16, 2020

Archaeology

Ancient mantis-man petroglyph discovered in Iran

A unique rock carving found in the Teymareh rock art site (Khomein county) in Central Iran with six limbs has been described as part man, part mantis.

Rock carvings, or petroglyphs, of invertebrate animals are rare, so entomologists teamed up with archaeologists to try and identify the motif. They compared the carving with others around the world and with the local six-legged creatures which its prehistoric artists could have encountered.

Entomologists Mahmood Kolnegari, Islamic Azad University of Arak, Iran; Mandana Hazrati, Avaye Dornaye Khakestari Institute, Iran; and Matan Shelomi, National Taiwan University teamed up with freelance archaeologist and rock art expert Mohammad Naserifard and describe the petroglyph in a new paper published in the open access Journal of Orthoptera Research.

The 14-centimetre carving was first spotted during surveys between 2017 and 2018, but could not be identified due to its unusual shape. The six limbs suggest an insect, while the triangular head with big eyes and the grasping forearms are unmistakably those of a praying mantid, a predatory insect that hunts and captures prey like flies, bees and even small birds.

An extension on its head even helps narrow the identification to a particular genus of mantids in this region: Empusa. Even more mysterious are the middle limbs, which end in loops or circles. The closest parallel to this in archaeology is the ‘Squatter Man,’ a petroglyph figure found around the world depicting a person flanked by circles. While they could represent a person holding circular objects, an alternative hypothesis is that the circles represent auroras caused by atmospheric plasma discharges. It is presently impossible to tell exactly how old the petroglyphs are, because sanctions on Iran prohibit the use of radioactive materials needed for radiocarbon dating. However, experts Jan Brouwer and Gus van Veen examined the Teymareh site and estimated the carvings were made 40,000-4,000 years ago. One can only guess why prehistoric people felt the need to carve a mantis-man into rock, but the petroglyph suggests humans have linked mantids to the supernatural since ancient times. As stated by the authors, the carving bears witness, “that in prehistory, almost as today, praying mantids were animals of mysticism and appreciation.”

 PENSOFT PUBLISHERS

 Header Image – The ‘squatter mantis man’ petroglyph next to a 10 cm scale bar. Credit : Dr. Mohammad Naserifard.