دهتل در برادشاو ؛ روایت سنگ‌ نگاره هایی از جنوب ایران

سنگ‌نگاره‌های دهتل حالا در یکی از منابع بین‌المللی هنر صخره‌ای جهان روایت می‌شوند. بنیاد برادشاو (Bradshaw Foundation) گزارشی درباره سنگ‌نگاره‌ها و محوطه باستان‌شناختی دهتل در شهرستان بستک استان هرمزگان منتشر کرده است؛ محوطه‌ای که نشانه‌های حضور انسان در آن تنها به نقوش روی سنگ‌ها محدود نمی‌شود.

گزارش «Dehtal Rock Art Landscape» به معرفی محوطه و گستره سنگ‌نگاره‌های آن می‌پردازد. در این گزارش، نمونه‌هایی از نقوش جانوری دهتل، از بزکوهی، اسب و سگ تا الاغ، مار، عقرب و گربه‌سانان معرفی شده‌اند. نقش‌های قایق و کشتی نیز بخشی دیگر از تصاویر ثبت‌شده در این محوطه را تشکیل می‌دهند.

در صفحه‌ای دیگر از مجموعه منتشرشده در برادشاو، نقش بزکوهی (Ibex) در سنگ‌نگاره‌های دهتل به‌طور جداگانه مورد توجه قرار گرفته است؛ نقشی که از پرتکرارترین و شاخص‌ترین تصاویر ثبت‌شده در این محوطه است.

اما گذشته دهتل از سنگ‌نگاره‌ها فراتر می‌رود. بررسی‌های باستان‌شناختی سال‌های اخیر، شواهدی از دوره‌های پارینه‌سنگی قدیم و میانی را در این محوطه آشکار کرده‌اند. دست‌افزارهای سنگی و یافته‌های مرتبط با سنت آشولی نشان می‌دهند که برای شناخت گذشته این بخش از شمال خلیج فارس باید بسیار دورتر از زمان ایجاد سنگ‌نگاره‌ها به عقب بازگشت.

کنار هم قرار گرفتن سنگ‌نگاره‌ها و شواهد پارینه‌سنگی، دهتل را به محوطه‌ای قابل توجه برای مطالعه دوره‌های متفاوت حضور انسان در جنوب ایران تبدیل کرده است؛ جایی که بخشی از تاریخ آن در قالب نقوش صخره‌ای و بخشی دیگر در میان ابزارهای سنگی و دیگر شواهد باستان‌شناختی قابل پیگیری است.

انتشار گزارش دهتل در بنیاد برادشاو فرصتی برای معرفی گسترده‌تر بخشی کمترشناخته‌شده از میراث باستانی جنوب ایران است. این معرفی در عین حال می‌تواند توجه بیشتری را به ضرورت پژوهش، مستندسازی و حفاظت از محوطه دهتل جلب کند؛ محوطه‌ای که هنوز بخش‌هایی از گذشته آن ناشناخته مانده است.

گزارش‌های منتشرشده در بنیاد برادشاو

Dehtal Rock Art Landscape
https://www.bradshawfoundation.com/middle_east/iran/dehtal_rock_art_landscape/index.php

Dehtal Rock Art – Ibex
https://www.bradshawfoundation.com/middle_east/iran/dehtal_rock_art_ibex/index.php