کشف نقاشی های کهن زیگورات برای نخستین ‌بار در ایران

زیگورات ها، سازه های نیایشی، آیینی هستند؛ که در نقاط مختلف ایران و میان رودان تا کنون کشف شده اند.        باستان شناسان دنیا بر این نگاه هستند که کهن ترین زیگورات جهان، زیگورات اور در عراق امروزی است(حدود 2100 پ.م.)؛ که قدمتی حدود چهار هزار و صد سال پیش دارد.

به گمان نگارنده زیگورات ها، از کوه ها الهام گرفته اند و در ایران باستان بیشترین مراسم آييني نیز بر روی قله ی کوه ها انجام می شده؛ که وجود فنجان‌های کهن گواه بر آن هستند..

کشف نقوش زیگورات های کهن ( حدود پنج هزاز سال پیش از میلاد) نشان از آن دارد؛ که ایرانیان باستان نخستین سازندگان زیگورات ها ( سازه های آیینی با جای پاهای footprint  مقدس بر روی سنگ های صاف در کف معبد) بوده اند.

با کشف نقاشی های کهن زیگورات ها، نشان از آن دارد ؛ که پیش ایلامی ها نخستین سازندگان زیگورات ها بوده اند و شاید از ایران به بین النهرین نیز برده شده است.

طی مطالعات میدانی که در سال های 1385 تا 1389 در کوه های تیمره داشتم؛ موفق به کشف دو مورد نقاشی کهن از زیگورات ها در تیمره (کوه های شمال خمین) شدم؛ یکی از آنها بعلت قدمت و دیرینگی زیاد بسختی قابل تشخیص بود و دیگری بر دیواره سنگی و صاف یک دره نقاشی شده است ؛ که از وضوح بیشتری برخورد است. این نمونه مطبق، هرمی شکل و چهار طبقه نقاشی شده ؛ که هنرمند حتی تیرک های نصب پرچم ها را از دید و نگاه تیزبین خود دور نگه نداشته است.

با توجه به زاویه شیب، جهت و رنگ نقاشی، دیرینگی و قدمتی حدود هزاره پنجم پ.م. دارد .

نکته ی شگفت انگیز آن نقاشی، باز آفرینی معبد اورUr  بدست باستان شناسان انگلیسی است؛ که دقیقا شبیه نقاشی های کهن تیمره است.

کشف این نقاشی ها؛ نشان از آن دارد؛ که به احتمال قوی سازه های فیزیکی زیگورات در این مناطق وجود داشته و هنرمند آن را بدیل آفرینی کرده و شاید دیگر نمونه های مکشوفه در ایران و اور در بین النهرین از این سرزمین الهام گرفته و برده شده باشد.

با احترام- محمد ناصری فرد

زمستان 1394